BAN BIÊN TẬP
Trân trọng giới thiệu
Tác Phẩm Mới
VÀNG GIEO TÂM THỨC
Tác giả: Ngã Du Tử
Ảnh bìa
Chân dung tác giả
Trân trọng giới thiệu
Tác Phẩm Mới
VÀNG GIEO TÂM THỨC
Tác giả: Ngã Du Tử
Ảnh bìa
Chân dung tác giả
VÀNG GIEO TÂM THỨC của Ngã Du Tử -
KHÁT VỌNG SỐNG & VIẾT Nhà văn: Nguyên Cẩn
Trong dòng chảy văn học hiện nay, nhiều nhà thơ đã chọn những xu hướng cách tân ngôn ngữ, khoác lớp áo mới, có khi cầu kỳ, nhưng cũng có khi cẩu thả, dung tục để tạo cái “mới”, cái “lạ” mang những phong thái tân hình thức. Ở đó, ngôn ngữ được xen thêm nhiều lớp nghĩa phủ nhận cái cũ, truyền thống. Nhưng Ngã Du Tử (NDT) không đi theo trào lưu ấy, anh vẫn trung thành, chung thủy với nét trữ tình, truyền thống, hướng
tới cái đẹp, giá trị thẩm mỹ, bày tỏ tư tưởng, tình cảm của con người. Vì ngay ở thơ đương đại, theo TS. Nguyễn Thanh Tâm “… Ta thấy được tâm tính của người Việt. Họ muốn biểu đạt trạng thái, tâm tư của mình qua các loại hình giàu vần điệu, con chữ mang đầy nhạc tính. Tư duy con người sẽ luôn biểu đạt bằng ký hiệu, ngôn từ. Vì thế, về mặt “trật tự triết học”, chữ hầu hết là đứng ở vị trí phương tiện chứ ít khi là mục đích. Nói như Viên Mai, nhà thơ, nhà phê bình văn học đời Thanh, Trung Quốc, tuy có vẻ hơi cực đoan nhưng về cơ bản là rất đúng, rằng: “Trong thơ, ý tình là chủ, chữ là đầy tớ. Khi chủ đi vắng thì đầy tớ mặc đẹp để làm gì?”.
Cụ thể là trong những câu thơ hay nhất của các bậc thi hào, thi bá như Nguyễn Du, Nguyễn Gia Thiều, Đoàn Thị Điểm... Nếu chỉ kể về chữ thì có lẽ chúng ta cũng có đủ chữ như họ. Chỉ có duy nhất một điều khác, ấy là sức nghĩ nào, cảm xúc nào mới có khả năng “gọi” chữ đến, hút chữ đến theo cái nhịp điệu quyến rũ kỳ diệu của cảm xúc cho thành những câu thơ đó mà thôi.
Mayakovsky thì táo tợn hơn, ông nói: “Nếu trong lòng đã có điều cần nói thì chúng ta có thể viết bằng một cái... chổi cũng được” Ngã Du Tử cũng thế, anh muốn viết như anh thở:
Trăm năm trở giấc chiêm bao
Chợt bừng thức giữa trăng sao thường hằng
Người về, gửi lại vầng trăng
Soi cùng nhân thế yêu thương mặn nồng
Tâm thức hòa hợp với thế giới bên ngoài của nhà thơ bộc lộ khát vọng được sống, được yêu và được bày tỏ bằng ngôn ngữ, dù cô đơn là bạn đồng hành
Ta thi sĩ mặn nồng cùng con chữ
Mải miết đi trên đại lộ độc hành
Xin thâm tạ muôn sắc màu ngôn ngữ
Viết văn thơ năm tháng đẫm hương lành
Mỗi một người, già hay trẻ của Việt Nam đều là một thi sĩ - Mười bức thư mà Rilke viết trong “Thư gửi người thi sĩ trẻ tuổi” là mười tiếng nói được gửi về bất cứ người thi sĩ nào đang sống trên mặt đất trần trụi này. Sống và sống một cách thơ mộng trên thế giới sâu kín này, phải chăng đó là tiếng ca của con chim không tên, đồng vọng lên một sớm mai hồng đang nằm phong kín trong đêm tối sinh ly.
Rilke nói thẳng: “Không một ai có thể khuyên nhủ hay giúp đỡ anh. Chỉ có một con đường duy nhất. Đi sâu vào con người anh. Tìm kiếm lý do bắt buộc anh phải viết, tìm xem nó có cắm rễ vào trong những nơi sâu thẳm trong trái tim anh hay không, hãy thú nhận với mình rằng liệu anh có thể chết nếu không được viết hay không?
Giở trang thơ gọi ngày tràn mặt đất
Cho thương yêu về hội tụ xây thành
Cuộc đời vui theo nhịp những bàn chân
Mùa hạnh phúc mở từng ô cửa một.
Trong phần sau của bức thư đầy nhiệt thành và trìu mến, Rilke đưa cho chàng trai những lời khuyên vừa thực tế vừa thấm đẫm chất thơ:
“Hãy cố gắng, như con người đầu tiên trên mặt đất, nói điều anh nhìn thấy và những trải nghiệm, nói về tình yêu và mất mát… Vì thế hãy tìm những đề tài thông thường và tìm kiếm những điều mà đời sống thường nhật mang lại, mô tả những nỗi buồn đau và khát vọng, những suy tư thoáng qua và niềm tin vào một vẻ đẹp nào đó - Hãy mô tả tất cả với một lòng chân thành đầy thương yêu, trầm tĩnh và khiêm tốn, hãy dùng những thứ xung quanh, những hình ảnh trong giấc mơ, những sự vật trong ký ức để biểu đạt chính mình:
Rồi cúi xuống hôn cánh hoa vừa rụng
Ôi làn hương còn phảng phất bên trời
Người ngồi đó với linh hồn rời rã
Tôi bước qua hoang mạc dáng con người
Hay ở một bài khác, Ngã Du Tử viết về “Những suy tư thoáng qua và niềm tin vào một vẻ đẹp”:
Tìm trong dâu bể mai sau
Yêu thương ơi, hãy tin nhau chữ tình
Nỗi buồn nào cũng lặng thinh
Cứ bao dung như có mình ở trong
Miên man lòng nhuộm sắc hồng
Vàng gieo tâm thức thân đồng vọng bay
(Vàng gieo tâm thức)
Thơ là một sản phẩm của tâm hồn, trí tuệ con người mà tâm hồn và trí tuệ đó có một tác động trở lại vào thực tại... Thơ phải xuất phát từ thực tại, từ đời sống, nhưng phải đi qua một tâm hồn, một trí tuệ và khi đã đi qua như vậy, tâm hồn, trí tuệ ấy phải in dấu vào đó thật sâu sắc, càng cá thể, càng độc đáo, càng hay, “thơ là tiếng gọi đàn, là sự đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu của những con người” (Xuân Diệu)
NDT viết về tình yêu:
Linh cảm em về trong đáy ly
ngập ngừng sao chẳng nói năng chi
mười năm có lẽ đau thành quách
thương lắm những giờ khắc biệt ly
Mười năm tiễn biệt một người đi
nổi nhớ mười năm ấm lạnh vì
trần gian mờ ảo bàn chân bước
có lẽ em về trong đáy ly?
Nỗi nhớ, kỷ niệm, quá khứ đan xen trong hiện tại cho ta cái mờ ảo như thơ Quang Dũng “Thoáng hiện em về trong đáy cốc” như chuyện tình Trương Chi thưở nào “Khối tình mang xuống tuyền đài chửa tan” (Kiều) Tình yêu ấy vẫn bên ta qua bao năm tháng, khiến ta có lúc bồi hồi:
Ngày xuân thấp thoáng bồi hồi
Em liêu trai nép bên đời hoan ca
Bến mơ hương lửa nhạt nhòa
Chiều qua phố bỗng thật thà trẻ thơ
Nhưng trong tình yêu cũng luôn có sẵn những cung bậc trầm buồn khi ly biệt:
Rồi chợt buổi cây phượng già nhuộm lửa
Buổi chia tay rưng rức một cung buồn
Tôi đưa em lá thư tình mắc cạn
Nên một đời thất lạc cuộc tròn vuông
Tựu trung, tình yêu là cái gì làm cho tâm hồn ta ấm lại kiểu Chế Lan Viên “Anh
nhớ em như đông về nhớ rét “ thì NDT cũng có tâm trạng ấy:
Thương đông xưa, hồn mình đang rét cóng
có em về sưởi ấm trái tim anh
sao nhớ quá con đường xưa mây trắng
những tự tình trời đất vẫn màu xanh
Bởi vì khi trời đất giao hoà, ái tình chan chứa thì:
Rồi trở lại như một lần tình tự
em mùa đông, anh mùa hạ - dung hòa
thương biết mấy lòng ai ngày đông lạnh
về đi em cho kịp buổi giao mùa
Tỉnh yêu của NDT còn đặt trong bối cảnh chung là tình yêu đầu đời từ kỷ niệm thưở nào:
Xa tít tắp phía nghìn trùng mưa nắng
Em xưa ơi, còn nhớ buổi hẹn hò
Vẫn như thuở yêu em viết vội thành thơ
Hương con chữ còn thơm theo ngày tháng
Những lúc ấy NDT thấy sự mầu nhiệm của tình yêu, dù còn hay mất …
Ta cúi xuống thâm tạ tình - Ân hận
Màu trăng xưa huyền nhiệm đến vô cùng
Con đường vàng mật ngọt chẳng đi chung
Mắt em ướt, lòng ta như gió bão
Rilke cũng viết thêm: “Quan trọng nhất là, hỏi chính mình trong những thời khắc thinh lặng của đêm: Ta có bắt buộc phải viết? Đào sâu trong chính mình để lấy ra một câu trả lời. Nếu câu trả lời là có, nếu anh có thể đối diện câu hỏi nghiêm túc này bằng một câu trả lời đơn giản: Ta phải viết, thì lúc đó hãy xây dựng cuộc đời theo sự khẩn thiết này:
Ta bỗng thấy trần gian yêu quá đổi
Mộng mùa trôi cùng mây gió bên trời
Em dung dị trước cuộc đời thánh thiện
Sáng bừng lên giữa sóng gió cuộc đời
Rồi từ đó ta thức mình lãng tử
Bàn chân quen theo nhịp sống vỗ bờ
Vui em nhé, tình lên màu mắt biếc
Tôi quay về gõ thức những trang thơ.
Tình của Ngã Du Tử còn dành cho cha cho mẹ những người thân yêu trong cuộc đời này.
Những bài thơ mở đầu tập thơ này là về cha về mẹ:
Mẹ là nguồn sống bao la
Là hương hoa, ánh trăng và mùa xuân
Hay là:
…Mai về thắp nhánh sông già
Mẹ ơi, tình mẹ vẫn là gốc quê
…
Ngày Cha cỡi hạc đi xa
Nửa đời con, nhuộm phù hoa mịt mờ
Đêm về thảo một cánh thơ
Gửi cha trước cảnh thẩn thờ lòng đau
NDT còn viết những lời thơ tự sự về thân phận kẻ sĩ trong thời cuộc nhiễu nhương:
Mỗi bước ngã mọi điều như đổi khác
Đừng vô tình giẫm lại lối mòn xưa
Trời vô thường lúc nắng, lúc mưa
Ta kẻ sĩ phong trần đâu sá kể
Nhưng luôn dặn lòng phải sống sao cho đúng với phẩm chất một con Người
Phải cân nhắc chữ: Tín, nhân, lễ, nghĩa
Để mai sau không u uất nỗi buồn vương
Mười lăm năm mài nhẵn ghế nhà trường
Và chữ nghĩa gieo muôn phương im lặng
Bởi lẽ, kẻ sĩ có lúc không gặp thời đành ‘xuất xử“ như cụ Nguyễn Công Trứ ngày xưa
Thời giả tạo người tài mai danh ẩn…
Gió trăng mây làm bạn với sông hồ
Ngày lặng ngắm những ngậm ngùi nhân thế
Đêm yên lành suy nghiệm những tung hô
Anh chấp nhận dù có phải đánh đổi đời mình để gìn giữ sự trong sáng của một nhà văn. nhà thơ chân chính:
Ồ có phải một đời văn lận đận
Dẫu gừng cay, muối mặn cũng chân thành
Đêm cặm cụi cùng vườn hồng con chữ
Cứ thẳng ngay với tư tưởng độc hành
Anh không hài lòng trước một số hiện tượng quan tham nhưng anh tin vào luật nhân quả:
Quan, dân rồi cũng một đời
Sống sao cho xứng làm người, khó thay
Được ngồi cao thỏa no say
Xênh xang giày nọ, mũ này sướng chưa?
Trần gian sòng phẳng cuộc chơi
Tham lam cũng chỉ một thời hả hê
Lưới trời lồng lộng tứ bề
Khi vui sướng có thấy gì lương tâm!
Nhà thơ nghĩ đến quê xưa, đến một thưở chìm trong khói lửa chiến tranh vì những cuộc chiến ý thức. Anh cảm thấy tâm hồn dấy lên tình yêu quê hương nồng thắm:
Vẫn quê mẹ, vẫn con đường mùi lúa
Thời gian trôi hương vị cứ ngọt ngào
Ai xa xứ nghe hương đồng mời gọi
Như tình ca, như tiếng mẹ ca dao
Quá khứ một thời vẫn là nỗi ám ảnh khôn nguôi trong tâm thức khi một thế hệ đã hy sinh trong cuộc chiến:
Thuở non sông cúi mặt buồn chinh chiến
Những người trai lần lượt bước lên đường
Ôi cuộc chiến, sao bi thương quá đổi
Tiếp theo nhau từng đợt ra chiến trường
Rồi kết thúc trước anh em một bọc
Chữ đồng bào nghe chua xót thê lương
Nào chủ nghĩa với anh em dân tộc
Thét gào nhau theo bể sóng trùng dương
Đến hôm nay những tham vọng bá quyền của kẻ lân bang cũng chưa nguôi và chúng ta đang phải đối diện:
Biển Đông thuyền giặc vào cướp bóc
Mắt lệ thần dân đặc quánh ngày
Vẫn còn đó những thân phậm lam lũ dù hôm nay đất nước đã thanh bình:
Thương quá những phận người trên đường vắng
Lầm lũi đi như chưa có bao giờ
Đất nước thanh bình sao đầy những niềm đau
Nước mắt cạn tình yêu nào lên tiếng?
Trong ước mơ một ngày mai tổ quốc lại rạng ngời:
Dáng nằm nghiêng theo chiều tổ quốc
Rằng non sông mai mốt sẽ tưng bừng
Cả trăm con Âu Lạc sẽ xanh cành
Cây Tổ quốc có đơm hoa tươi tốt?
Và
Sữa mẹ Việt nuôi đàn con khôn lớn
Như tiền nhân thời nao cũng quật cường
Ngày ấy người người trẩy hội như những cánh chim tìm về nắng ấm:
Bay thẳng cánh về phương Nam tránh gió
Ơi, phương Nam yên ắng gió giao thời
Nắng mới gọi từ sông về đến phố
Cánh tự do bay lượn khắp vùng trời
Trong ước mơ cháy bỏng:
Ta mong lắm ngày nước nhà giàu mạnh
Người láng giềng hết bắt nạt dân ta
Sẽ bước lên dõng dạt trước lễ đài
Đất nước Việt tung cánh cùng hoàn vũ
Rilke đã chân thành nói với những nhà thơ trẻ: “Tôi không biết khuyên anh điều gì ngoài điều này:
Đi sâu vào trong lòng mình và thăm dò những chiều sâu nơi đời sống của mình bắt nguồn, tại cội gốc đó anh sẽ tìm thấy câu trả lời cho câu hỏi anh có buộc phải sáng tạo hay không? Hãy đón nhận những thanh âm của nó, không dò hỏi thêm. Có lẽ, từ đó anh được gọi là một nghệ sĩ. Nếu thế thì hãy mang lấy số phận này, gánh lấy sức nặng và sự vĩ đại của nó, mà không đòi hỏi một phần thưởng nào có thể đến từ bên ngoài.
Ngã Du Tử chọn nghiệp văn, nghĩa là chấp nhận gánh trên vai sự cô đơn và đi cho hết con đường đã chọn:
Ta một đời văn bút
Rong ruổi với nỗi đời
Thẫm cái nhìn môi mắt
Mong đời lên xa khơi
Quê hương còn trước mặt
Những mảnh đời khát khao
Bàn tay nào mở lối
Cho nước nhà xôn xao
Nhìn dưới lăng kính Ký hiệu học, về mặt cấu tạo, tác phẩm văn học là một siêu ký hiệu vì đó là một ký hiệu lớn, do những ký hiệu nhỏ hơn kết dệt tạo thành. Đó là các từ, các cụm từ, đó là những hình ảnh, những nhân vật, đó là cốt truyện… Chúng nằm ở những tầng bậc khác nhau, giống như cấu tạo của con Matryoska. Tất cả nằm trong một hệ thống, gắn bó với nhau tạo thành một thực thể duy nhất biểu nghĩa. Do được cấu tạo như vậy, tác phẩm văn học có khả năng biểu hiện thế giới một cách toàn vẹn. Vì vậy, tiếp xúc với một tác phẩm, người ta có cảm giác như tiếp xúc với một xã hội, với những con người cụ thể:
Tiếng thơ vừa đụng tới cả nông sâu
Có máu lệ và nụ cười pha lẫn
Thơ và tôi đi suốt mùa lận đận
Ngôn ngữ cười khà trong cuộc trắng đen
Vốn không quen với cách sống ươn hèn
Nên khảng khái trước trò đời dâu bể
Thương quý lắm những trái tim thánh thể
Yêu cõi người, độ lượng với nhân gian
Ngoài ra, tác phẩm văn học là một siêu ký hiệu vì nó là ký hiệu của một cá nhân độc đáo, là ký hiệu đời sống văn hóa. Tác phẩm là tiếng nói riêng của từng người với chất giọng riêng, ngữ điệu riêng.
Sự độc đáo được thể hiện ở cách dùng từ đặc biệt, cách đặt câu đặc biệt, cách kết cấu đặc biệt… và đặc biệt là cách xây dựng những hình tượng nhân vật. Vì thế, đọc một bài thơ, một truyện ngắn nào đó, người ta có thể dễ dàng nhận biết được tác giả vì anh ta có “giọng” riêng, độc đáo. Với NDT là sự thẳng thắn, bộc trực, không quanh co làm dáng, làm màu:
Mặc chơn giả giữa vườn văn thời cuộc
Nói sao cùng con mắt lệ quê hương
Mãi chăm chỉ như loài ong làm tổ
Vườn tự do chữ nghĩa trước văn đường
Nhưng cũng có lúc anh “thăng hoa” trong cảm xúc, dùng ngôn ngữ một cách tinh xảo và bay bướm:
Nghe từ thơm thảo trầm luân
Yêu Em từ thuở bàn chân đi về
Thương nhau tách hạt u mê
Ngọt bùi thơm thảo trăm bề rong chơi
Hay trong một bài khác:
Tôi yêu em cho thỏa sức tình thơ
Để thần thức nhập với hồn trăng mộng
Có những đêm ta kiêu hãnh dưới trời gió lộng
Ngồi ôm đàn vỗ khúc: - Dưới trăng ca
Đối với nhà thơ thì cách viết, bút pháp của anh là một nửa việc làm. Dù bài thơ thể hiện ý tứ độc đáo đến đâu, nó cũng nhất thiết phải đẹp. Không chỉ đơn giản là đẹp mà còn đẹp một cách riêng. Đối với nhà thơ, tìm cho ra bút pháp của mình – nghĩa là trở thành nhà thơ:
Thi ngôn chạm vào mặt trời
thì ra trong ấy có lời núi sông
từ bao thấm đẫm nguồn cơn
phả vào nhật nguyệt linh hồn thơ tôi.
Nếu văn bản văn học mới chỉ là những vệt đen trên giấy trắng, là chữ nghĩa mà chúng ta thấy xuất hiện trên mặt giấy (có nghĩa là nó chưa thực sự tham gia vào giao tiếp) thì tác phẩm văn học đã thực sự tham gia vào đời sống giao tiếp. Bởi vì chỉ khi được người đọc tiếp nhận, hình dung về thế giới nghệ thuật trong đó, văn bản văn học mới trở thành tác phẩm văn học. Lúc này, người sáng tạo đã thoát ra khỏi thế giới thực thể để đi vào thế giới hư cấu. Khi tác phẩm đến với bạn đọc, một sự giao tiếp khác lại diễn ra. Lúc này, đến lượt người đọc sẽ giao tiếp với thế giới nghệ thuật trong tác phẩm. Ngã Du Tử dấn thân làm thơ và thẳng thắn trao đổi tại các diễn đàn tư duy của mình.
Theo Raxun Gamzatop: Thi sĩ là con chim sơn ca ngồi trong bóng tối hát lên những tiếng êm dịu để làm vui cho sự cô độc của chính mình. Nhưng anh vẫn muốn lắng nghe tiếng vọng từ xung quanh bè bạn hay công chúng:
Cảm ơn bạn bè cho tôi hạnh phúc
Cảm ơn vầng trăng tròn trĩnh trước mặt đời
Tôi cả đời chỉ đây đó rong chơi
Nghe yêu mến chảy mềm trong ý thức
Vì:
Ai say mê với tiền tài danh vọng
Ta một đời chăm bón cõi văn chương
Trên đại lộ đời người luôn hãnh bước
Sẽ về đâu? - Trời đất vốn diệu thường
Đọc “Vàng gieo tâm thức” chúng ta sẽ cảm nhận khát vọng sống và viết của tác giả thật mãnh liệt, dù có phải trả giá về mặt cuộc đời với những thiệt thòi dành cho kẻ mộng mơ, những kẻ bị mang tiếng “đi giữa đời mà hồn ở trên mây” NDT vẫn chấp nhận vì như Chế Lan Viên có lần viết:
Cho đến được… lúa vàng đất mật
Phải trên lòng bao trận gió mưa qua”
(Nay đã phù sa – Chế Lan Viên)
Đến cuối đời, nhà thơ ấy lại một lần nữa đau đớn vì:
Người diễn viên ấy đóng trăm vai vai nào cũng giỏi
Chỉ một vai không đóng nổi - Vai mình” (CLV)
Nhưng chúng tôi tin, Ngã Du Tử may mắn hơn họ Chế vì anh đã đóng “vai mình” một cách trung thực trong một xã hội bớt “kịch” hơn và ở một vai trò “thấp” hơn cái ghế mà thiên hạ dành cho mình:
Ta từ gội gió quan san
Trở về tỉnh thức giữa trang thơ mình
Trời thi ca rộng thinh thinh
Thản nhiên đời, viết tự tình trang văn.
Vì Nàng Thơ của anh vẫn gắn bó cùng anh trong suốt hành trình từ lúc vào đời:
Thôi chào nhé, nguyên xuân còn phơi phới
dáng thanh tao còn đọng mãi bên lòng
xa em quá lắng lòng nghe tình tự
nàng thơ anh mãi mãi điểm màu hồng.
Hãy đọc “Vàng gieo tâm thức” trong tinh thần ấy.
Nguyên Cẩn
(Sài Gòn, 20 tháng 6/ 2024)
Trích:
NHỚ TIẾC MỘT THỜI
Người ngồi lại dưới mặt trời u ám
Tôi bước qua thầm nhắc chuyện xa rồi
Tay nâng cánh mai vàng vừa rụng xuống
Tiếc một đời chưa thỏa mộng trùng khơi
Nắng và gió vẫn bên đời thổi tạt
Trên cánh hoa danh dự rất lặng thầm
Như thân ái một niềm yêu cánh mỏng
Nét đẹp nào còn lại với ngày xanh
Rồi cúi xuống hôn cánh hoa vừa rụng
Ôi làn hương còn phảng phất bên trời
Người ngồi đó với linh hồn rời rã
Tôi bước đi hoang mạc dáng con người
Gió đã thổi xa bao niềm hy vọng
Biết còn ai yêu mến dáng anh hào
Thân đài các một thời không son phấn
Làm tin yêu bao thế hệ đồng bào
Mỗi bước ngã có bàn tay định mệnh
Hiến dâng nào cũng nhắc nhớ, vinh danh
Tôi đứng giữa con đường đầy sương gió
Mơ ngày vàng, nắng ấm rực trời xanh.
NGHIỆM THẾ THƯỜNG
Thời giả tạo người tài mai danh ẩn…
Gió trăng mây làm bạn với sông hồ
Ngày lặng ngắm những ngậm ngùi nhân thế
Đêm yên lành suy nghiệm những tung hô
Không lạ nữa cuộc nhiễu nhương thế sự
Đuốc non sông u ám lẫn mơ hồ
Tiếng mời gọi ngọt bùi quanh miếng thịt
Lắm anh tài lạc nẻo chợ, bơ vơ
Thời mạc vận về tựa lưng cùng núi
Ngắm cây cao, đùa với gió sương mờ
Giả từ phố với thị phi trùng điệp
Thương nước non mắt nhỏ lệ thành thơ
Ngày từng trải bước chân hoang khắp chốn
Rõ mắt đời đục quánh những tròng ngươi
Dẫu yêu lắm cũng đành treo thao thức
Chẳng phân bua chuyện thua được cõi người
Áo dâu bể sẽ có ngày rách toạc
Sẽ phơi trần sự thật những vai u
Và dự báo loài rắn nào lên kiệu
Cũng chào thua vì giông tố mịt mù
CÓ LẼ EM VỀ TRONG ĐÁY LY
Linh cảm em về trong đáy ly
ngập ngừng sao chẳng nói năng chi
mười năm có lẽ đau thành quách
thương lắm những giờ khắc biệt ly
Trăng nước ngày xưa chừng ngự trị
bến tình thuở ấy thắm đôi khi
và sương đã lạnh đôi vai ấm
thuở ấy, mười năm có dễ gì
Rét mướt mỗi mùa thu đến đi
ta về bến đợi lúc phân ly
từ em xa quá bàn tay ấy
ủ kín trong hồn giọt lệ thi
Mười năm tiễn biệt một người đi
nổi nhớ mười năm ấm lạnh vì
trần gian mờ ảo bàn chân bước
có lẽ em về trong đáy ly?
VÀNG GIEO TÂM THỨC
Đội khi xé một tiếng cười
Trào lộng chơi khóc một thời trầm luân...
Về đâu cuối nẻo xa xăm
Vần thơ thắm thiết trăm năm tặng đời
Đầu xuân nâng chén gọi mời
Nhiều năm nữa như một thời... rất xưa
Trùng trùng trắng mắt giăng đưa
Lẫn trong nhân thế nắng mưa thói thường
Nửa mai phía cuối con đường
Chong mắt đợi lóe ánh dương rực màu
Tìm trong dâu bể mai sau
Yêu thương ơi hãy tin nhau chữ tình
Nỗi buồn nào cũng lặng thinh
Cứ bao dung như có mình ở trong
Miên man lòng nhuộm sắc hồng
Vàng gieo tâm thức thân đồng vọng bay
Cuối đường bắt nhịp vỗ tay
Hát lên từ lúc chân ngày hé duyên.
NGHE LÒNG ẤM LẠI MÙA ĐÔNG
Uống đi em rượu đã kề môi
Sao không uống? - Đôi mắt buồn thăm thẳm
Rượu đã rót nhưng thế gian chật chội
Nổi co ro trước mắt kẻ dã tâm
Đêm đặc quánh trước mặt đời là thật
Bao nhiêu người lầm lạc giữa mê cung
Cảm ơn anh giữa trời đất muôn trùng
Vai kề cận một lần nghe cũng đủ
Có lẽ đời còn nhiều người mê ngủ
Ngày vào đông còn tưởng một xuân hồng
Cũng đành vậy, chuyện thế thời muôn sắc
Thôi quay về cuộn giữa giấc thinh không
Và ta thức bởi lời em chân thật
Dù thân ngà lạnh lắm buổi vừa đông
Em xa rồi ta hiểu thấu nguồn cơn
Trong gang tấc nghe lòng vừa đủ ấm
CÒN MÃI NIỀM TIN
Em ạ,
Mỗi bước ngã mọi điều như đổi khác
Đừng vô tình giẫm lại lối mòn xưa
Trời vô thường lúc nắng, lúc mưa
Ta kẻ sĩ phong trần đâu sá kể
Phải cân nhắc chữ: Tín, nhân, lễ, nghĩa
Để mai sau không u uất nỗi buồn vương
Mười lăm năm mài nhẵn ghế nhà trường
Và chữ nghĩa gieo muôn phương im lặng
Mờ mịt trời Nam chưa chỗ bán
Ừ thôi em, làm bạn với vệ đường
Dầu dãi nắng sương
Sờn vai khuya sớm
Đắp điếm áo cơm
Dòng đời phẳng lặng…
Nam nhi hề, mặc khốn khổ trần ai vang tiếng đục
Bước phong trần rướm máu: Bình yên ý thức
Thế sự mười năm buồn nhuộm ý
Tay gầy nguyện ước vẫn tròn câu
Nghiêng bầu ta hát dưới đêm thâu
Tâm sự cùng trăng trút cạn sông hồ
Thiên hạ cần tiền? – Ta dâng bầu nhiệt huyết
Thiên hạ cần ư? – Ta nào có phân vân
Giữa mất còn đừng giả nghĩa, giả nhân
Ta bình thản như trăng rằm lên xuống
Mới vào thu phải nào đông đến muộn
Mà lo toan áo gấm khoác quanh mình
Áo khinh cừu vắt vẻo dưới bình minh
Non nước rộng ai hiền ngu, quang chính
Bức dư đồ ai lần tay chỉ đính
Sau trăm năm thăng hóa đến bây giờ
Sao nhọc nhằn còn quá đổi ngây ngô
Chuỗi dài thời gian có gì khác lạ
Rồi bao lâu đất nước ngọc ngà
Khoác áo gấm ung dung cùng trẩy hội
Nhọc nhằn sông núi đơn côi
Muộn phiền bưng mặt khóc
Dáng nằm nghiêng theo chiều tổ quốc
Rằng non sông mai mốt sẽ tưng bừng
Cả trăm con Âu Lạc sẽ xanh cành
Cây Tổ quốc có đơm hoa tươi tốt?
Sữa mẹ Việt nuôi đàn con khôn lớn
Như tiền nhân thời nao cũng quật cường.
Ngã Du Tử
(Trích Vàng Gieo Tâm thức)
NHỚ TIẾC MỘT THỜI
Người ngồi lại dưới mặt trời u ám
Tôi bước qua thầm nhắc chuyện xa rồi
Tay nâng cánh mai vàng vừa rụng xuống
Tiếc một đời chưa thỏa mộng trùng khơi
Nắng và gió vẫn bên đời thổi tạt
Trên cánh hoa danh dự rất lặng thầm
Như thân ái một niềm yêu cánh mỏng
Nét đẹp nào còn lại với ngày xanh
Rồi cúi xuống hôn cánh hoa vừa rụng
Ôi làn hương còn phảng phất bên trời
Người ngồi đó với linh hồn rời rã
Tôi bước đi hoang mạc dáng con người
Gió đã thổi xa bao niềm hy vọng
Biết còn ai yêu mến dáng anh hào
Thân đài các một thời không son phấn
Làm tin yêu bao thế hệ đồng bào
Mỗi bước ngã có bàn tay định mệnh
Hiến dâng nào cũng nhắc nhớ, vinh danh
Tôi đứng giữa con đường đầy sương gió
Mơ ngày vàng, nắng ấm rực trời xanh.
NGHIỆM THẾ THƯỜNG
Thời giả tạo người tài mai danh ẩn…
Gió trăng mây làm bạn với sông hồ
Ngày lặng ngắm những ngậm ngùi nhân thế
Đêm yên lành suy nghiệm những tung hô
Không lạ nữa cuộc nhiễu nhương thế sự
Đuốc non sông u ám lẫn mơ hồ
Tiếng mời gọi ngọt bùi quanh miếng thịt
Lắm anh tài lạc nẻo chợ, bơ vơ
Thời mạc vận về tựa lưng cùng núi
Ngắm cây cao, đùa với gió sương mờ
Giả từ phố với thị phi trùng điệp
Thương nước non mắt nhỏ lệ thành thơ
Ngày từng trải bước chân hoang khắp chốn
Rõ mắt đời đục quánh những tròng ngươi
Dẫu yêu lắm cũng đành treo thao thức
Chẳng phân bua chuyện thua được cõi người
Áo dâu bể sẽ có ngày rách toạc
Sẽ phơi trần sự thật những vai u
Và dự báo loài rắn nào lên kiệu
Cũng chào thua vì giông tố mịt mù
CÓ LẼ EM VỀ TRONG ĐÁY LY
Linh cảm em về trong đáy ly
ngập ngừng sao chẳng nói năng chi
mười năm có lẽ đau thành quách
thương lắm những giờ khắc biệt ly
Trăng nước ngày xưa chừng ngự trị
bến tình thuở ấy thắm đôi khi
và sương đã lạnh đôi vai ấm
thuở ấy, mười năm có dễ gì
Rét mướt mỗi mùa thu đến đi
ta về bến đợi lúc phân ly
từ em xa quá bàn tay ấy
ủ kín trong hồn giọt lệ thi
Mười năm tiễn biệt một người đi
nổi nhớ mười năm ấm lạnh vì
trần gian mờ ảo bàn chân bước
có lẽ em về trong đáy ly?
VÀNG GIEO TÂM THỨC
Đội khi xé một tiếng cười
Trào lộng chơi khóc một thời trầm luân...
Về đâu cuối nẻo xa xăm
Vần thơ thắm thiết trăm năm tặng đời
Đầu xuân nâng chén gọi mời
Nhiều năm nữa như một thời... rất xưa
Trùng trùng trắng mắt giăng đưa
Lẫn trong nhân thế nắng mưa thói thường
Nửa mai phía cuối con đường
Chong mắt đợi lóe ánh dương rực màu
Tìm trong dâu bể mai sau
Yêu thương ơi hãy tin nhau chữ tình
Nỗi buồn nào cũng lặng thinh
Cứ bao dung như có mình ở trong
Miên man lòng nhuộm sắc hồng
Vàng gieo tâm thức thân đồng vọng bay
Cuối đường bắt nhịp vỗ tay
Hát lên từ lúc chân ngày hé duyên.
NGHE LÒNG ẤM LẠI MÙA ĐÔNG
Uống đi em rượu đã kề môi
Sao không uống? - Đôi mắt buồn thăm thẳm
Rượu đã rót nhưng thế gian chật chội
Nổi co ro trước mắt kẻ dã tâm
Đêm đặc quánh trước mặt đời là thật
Bao nhiêu người lầm lạc giữa mê cung
Cảm ơn anh giữa trời đất muôn trùng
Vai kề cận một lần nghe cũng đủ
Có lẽ đời còn nhiều người mê ngủ
Ngày vào đông còn tưởng một xuân hồng
Cũng đành vậy, chuyện thế thời muôn sắc
Thôi quay về cuộn giữa giấc thinh không
Và ta thức bởi lời em chân thật
Dù thân ngà lạnh lắm buổi vừa đông
Em xa rồi ta hiểu thấu nguồn cơn
Trong gang tấc nghe lòng vừa đủ ấm
CÒN MÃI NIỀM TIN
Em ạ,
Mỗi bước ngã mọi điều như đổi khác
Đừng vô tình giẫm lại lối mòn xưa
Trời vô thường lúc nắng, lúc mưa
Ta kẻ sĩ phong trần đâu sá kể
Phải cân nhắc chữ: Tín, nhân, lễ, nghĩa
Để mai sau không u uất nỗi buồn vương
Mười lăm năm mài nhẵn ghế nhà trường
Và chữ nghĩa gieo muôn phương im lặng
Mờ mịt trời Nam chưa chỗ bán
Ừ thôi em, làm bạn với vệ đường
Dầu dãi nắng sương
Sờn vai khuya sớm
Đắp điếm áo cơm
Dòng đời phẳng lặng…
Nam nhi hề, mặc khốn khổ trần ai vang tiếng đục
Bước phong trần rướm máu: Bình yên ý thức
Thế sự mười năm buồn nhuộm ý
Tay gầy nguyện ước vẫn tròn câu
Nghiêng bầu ta hát dưới đêm thâu
Tâm sự cùng trăng trút cạn sông hồ
Thiên hạ cần tiền? – Ta dâng bầu nhiệt huyết
Thiên hạ cần ư? – Ta nào có phân vân
Giữa mất còn đừng giả nghĩa, giả nhân
Ta bình thản như trăng rằm lên xuống
Mới vào thu phải nào đông đến muộn
Mà lo toan áo gấm khoác quanh mình
Áo khinh cừu vắt vẻo dưới bình minh
Non nước rộng ai hiền ngu, quang chính
Bức dư đồ ai lần tay chỉ đính
Sau trăm năm thăng hóa đến bây giờ
Sao nhọc nhằn còn quá đổi ngây ngô
Chuỗi dài thời gian có gì khác lạ
Rồi bao lâu đất nước ngọc ngà
Khoác áo gấm ung dung cùng trẩy hội
Nhọc nhằn sông núi đơn côi
Muộn phiền bưng mặt khóc
Dáng nằm nghiêng theo chiều tổ quốc
Rằng non sông mai mốt sẽ tưng bừng
Cả trăm con Âu Lạc sẽ xanh cành
Cây Tổ quốc có đơm hoa tươi tốt?
Sữa mẹ Việt nuôi đàn con khôn lớn
Như tiền nhân thời nao cũng quật cường.
Ngã Du Tử
(Trích Vàng Gieo Tâm thức)