CA DAO

Cảm Nhận Về Mùa Thu
Trong Thơ Nam Kha
 
Nhà thơ Dương Công Khánh với bút danh Nam Kha quê  ở thị Xã Ninh Hòa - Khánh Hòa. Thơ anh viết về nhiều đề tài, ngoài việc gợi nhớ nhiều hình ảnh gần gũi, quen thuộc từ cuộc sống bình dị mà ấm áp của làng mạc, thôn xóm trong tâm thức của mỗi con người thì còn gợi nhớ về những mối tình xa xưa ngọt ngào khiến cho lòng người đọc bâng khuâng, man mác.
Không chỉ vậy, anh còn chú ý thể hiện bốn mùa xuân hạ thu đông với vẻ đẹp riêng của nó.
 Nhất là mùa thu - mặc dù rất nhiều nhà thơ viết về nó - nhưng trong thơ anh có một nét riêng: thu dịu dàng, thanh tao, lịch lãm. Thu không cháy bỏng gắt gao như hạ, nhưng lại có chút lạnh lùng buốt giá như đông và  có chút ngọt ngào ướt át như xuân diễm lệ:
 
Thơm nhẹ giao mùa lạ lẫm hương thu
Hoa xoan trắng rơi nhạt nhoè lửa nắng
(Bóng Chiều – Nam Kha)
 
Thiên nhiên trở nên khoáng đãng qua việc thi nhân sử dụng cụm động từ, tính từ “nhẹ nhõm thở, thơm, mơn mởn…”. Một không gian mềm mại được hé mở. Mùi hương của hoa cỏ thoảng qua mang đậm sắc thu. Hít thở cái hương vị thiên nhiên mang dáng vẻ đồng nội ấy đã thấy lòng mình mênh mang:

Đã mơ nguồn nhẹ nhõm thở tịnh yên?
Nheo mắt ngóng rực rỡ màu hoa cúc
Tháng chín trổ sắc vàng thơm giấc ngủ
Tựa bờ cỏ xanh mơn mởn nẩy chồi...
(Tháng Chín - Nam Kha)
 
Đứng trước vẻ đẹp của thu, thi nhân không kìm nổi tiếng lòng. Bằng việc sử dụng nhiều biện pháp tu từ đồng thời với việc cảm nhận bằng nhiều giác quan, để lại dấu ấn khó phai trong trái tim bạn đọc về một mối tình xa xưa ngày ấy:
 
Ai gieo mùa buốt héo hon
Đi rong mê mải mất còn tình xa
Giữa bầu trời đất bao la
Lối mưa sưong ám mù sa luống cày
(Gieo Lá Mùa Thu – Nam Kha)
 
Thời gian thì cứ mỗi phút trôi qua mang theo sự rộn ràng hối hả của ban ngày và thay thế là chiếc áo thu vời vợi buồn vì cô đơn và vắng lặng, vì phía thu của một đời người:
 
Miên man chất ngất bốn bờ
Ngút ngàn mơ mộng hẹn giờ đến chưa
Nai tơ thỏ đế ngày xưa....
Thong dong nhẹ nhõm đếm vừa lá thu
(Giao Mùa – Nam Kha)
 
Nhắc đến mùa thu thi nhân lại nhớ đến những chiều tà! Thật thanh thản khi thả mình bước  lên thảm lá vàng rụng dày, sực nức một hương thơm thôn dã. Hít thở cái hương vị thiên nhiên mang dáng vẻ đồng nội ấy đã thấy lòng mình mênh mang nỗi nhớ:
 
Chiếc bóng lơ ngơ hoàng hôn đỏ chiều
Vô thức thời gian lim dim mắt nói
Sóng ngược dòng trăng mơ tim rung dội
Ngược dòng về xưa nhơ nhớ đoạ đầy
(Bóng Chiều – Nam Kha)
 
Buổi chiều thường là khoảnh khắc dễ làm nảy sinh cảm xúc và thi hứng của thi nhân. Nhà thơ đã quan sát và lựa chọn những hình ảnh, chi tiết đặc trưng của cảnh vật để phác họa nên  bức tranh đẹp với nhiều nét tươi mát và thơ mộng, chứng tỏ tác giả có tài quan sát và có sự rung động tinh tế nên nhận thấy cảnh vừa thực lại vừa ảo, vừa quen, vừa lạ.
 
Hương thu lạ thơm sôi nổi trơ vơ
Ngun ngút buốt nồng trôi lồng lộng gió
Chúc phúc hồn nhiên tình giăng muôn ngõ
Hoa nở một mình gió hát vu vơ..
(Đã Nở Dọc Đường- Nam Kha)
 
Thế nhưng bức tranh thu dù đẹp đẽ, thanh bình đến đâu chăng nữa cũng sẽ trống trải nếu thiếu hình ảnh con người. Con người xuất hiện trong thơ thi nhân là em của ngày xưa đó:
 
Diễm ảo bóng hình em cuối chân mây
Son môi đỏ dáng gầy vui tiểu phố
Còn nhớ hay quên xoè tay mắc cỡ
Giã từ ta biền biệt buổi tàn thu?!?
(Bóng Chiều – Nam Kha)
 
Và nỗi nhớ:
 
Gió ru nắng nhạt nhoà xuyên cõi nhớ
Ngọn heo may mơ nàng xưa yêu quí
Ve vuốt khắc chân dung mềm dáng vẻ
Má hồng son môi đỏ mỉm muộn phiền
(Tháng Chín Tay Run- Nam Kha)
 
Một thứ đặc trưng không lẫn vào đâu của mùa thu là ngọn gió heo may. Cơn gió ấy theo thơ lùa vào tóc người thiếu nữ, mang theo hương ngọt, uốn mình cùng nhịp bước chân em vào phố:
 
Nhẹ gót rong mềm dáng em thầm lắng
Lời mơ màng gió rót ngọt ngào thôi!
(Bóng Chiều – Nam Kha)
 
Ừ thì thu mà, vốn dĩ thu khiến người ta có cảm giác đợi chờ, khắc khoải, thèm dư vị của thương yêu, được gặm nhấm nỗi buồn. Và đêm thu là ánh trăng tròn viên mãn ngày rằm, là đường trăng dìu dịu rải đầy hương trên tóc, là nỗi nhớ mịt mùng:
 
Trăng treo ngọn khế trăng gầy
Buồn giăng ngọn cỏ đoạ đày xác thân
Có khi hoá bóng cù lần
Hay chăng tiếng dế cũng dần lìa xa
 
Lá đêm tịch mịch tà tà
Rụng rơi lấp loáng trăng ngà đêm thâu
Nhớ nhung mắt ướt giọt châu
Hồn muôn năm cũ quanh đầu rối vương
(Gieo Lá Mùa Thu – Nam Kha)

Thu đẹp nhường ấy, thanh tao nhường ấy, dịu dàng nhường ấy nhưng cũng thật lạnh lùng buốt giá khiến tâm hồn thi nhân ngậm ngùi:
Gió vung roi quất mùa thu
Lạ hương mưa đổ giăng mù bụi ngâu
Hồn treo xuôi ngược cùng nhau
Lặng thầm chín khúc sắc màu héo tươi
(Ven Đường – Nam Kha)
 
Và:
 
Chiếc lá rơi khe khẽ nhắc mùa sang
Vàng úa buồn cười đã thay sắc áo
Đếm lá một mình nhớ nhung hư ảo
Tuyệt diễm dung nhan thắp ngọn ưu sầu
(Mơ Màng Thu – Nam Kha)
 
Và đây, mùa thu của thi nhân có cái lạnh riêng- cái lạnh của nỗi buồn:
 
Buồn tênh lơ đãng bóng chiều
Vu vơ đong đếm cánh diều tung bay
Thu cuồn cuộn gió đâu đây
Mùa rơi man mác vơi đầy hơi sương
(Thì Thào Lục Bát Thu – Nam Kha)
 
Mùa thu luôn để lại cho con người sự nuối tiếc và chờ mong:
 
Vợi vời một bóng một ta
Mùa sang vàng lá rụng.. xa cõi nào?
Rơi chiều mắt khóc xanh xao
Vẫy tay ký gửi thì thào lời thương
(Thì Thào Lục Bát Thu – Nam Kha)
 
Đâu đó mùa thu làm dâng lên trong lòng thi nhân một nỗi buồn ly biệt:

Lá thu rơi mặt đất khờ
Buồng cau chín đỏ treo thơ cho người
Lên non hái trái! Mồ côi
Rong chơi lơ đãng chao đời! Tình ơi
(Thu Rơi - Nam Kha)
 
Nhịp thơ không nhanh mà theo nhịp hoạt động của muôn vật. Đây là khoảng thời gian mọi thứ trở nên lắng đọng và chầm chậm trôi theo sự duyên dáng, mềm mại của các câu thơ càng làm nổi bật phong cách lãng mạn của tác giả:
 
Nhẹ bước rong chơi một dáng thơ
Gió mùa thu vuốt ve thiền hành giả
Muôn phương dạt dào lối nào vô ngã
Nheo mắt mơ màng trống rỗng giấc mơ
(Diễm Mộng – Nam Kha)
 
Đôi lúc nhịp thơ chầm chậm nhẹ nhàng sâu lắng, đôi lúc lại mang đến cảm giác rộn ràng, thơ anh như các ca khúc mang giai điệu phong phú làm rung động trái tim người đọc. Tấm lòng yêu thơ ca và yêu những gì thân thuộc giản dị của quê hương cùng tài năng là yếu tố quan trọng góp phần tạo nên thành công:
 
Mơ màng đếm bước rong chơi
Mùa thu gió lạ ru lời thở than
Một mình vẫn nở bờ hoang
Cánh hoa hàm tiếu miên man vườn nhà
(Thu Lạ - Nam Kha)
 
Nét đẹp của mùa thu đã đi vào những câu thơ. Mùa thu cũng khiến tâm hồn con người sâu lắng hơn. Đối với nhiều người, nhìn lá thu rơi mà chợt buồn man mác, nhưng lại cũng có thể chợt thấy lòng mình nhẹ nhõm, thênh thênh:
 
Thu kỳ lạ hương lạc đường
Xưa xô ngã bóng in tường bão giông
Ai đi giữa lối trăng buồn
Có hay lá rụng giữa hồn thu xưa
(Gieo Lá Mùa Thu – Nam Kha)
 
Điều nổi bật trong những bài thơ về thu của nhà thơ Nam Kha là việc tinh tế trong lựa chọn hình ảnh, ngôn từ,  dẫn dắt từ những hình ảnh vốn quen thuộc trong tự nhiên, nhà thơ mở ra những vùng chiêm nghiệm rộng lớn cho độc giả.
Thu trong thơ Nam Kha đẹp lắm. Thu đầy những cảm xúc yêu thương, đầy những vấn vương, lưu luyến trong lòng người đọc. Đọc thơ về mùa thu của anh, ta đâu chỉ cảm nhận được những chuyển động tinh tế của đất trời khi sang thu, đó còn là khoảnh khắc lưu luyến, như nuối tiếc, như trăn trở suy tư khi phát hiện ra khoảnh khắc sang thu của cuộc đời con người.
Cảm ơn anh về những vần thơ đẹp!
CaDao
 

  Trở lại chuyên mục của : Ca Dao